شنبه 30 شهریور 1398

نقطه پایان دلالی غیرمولد

با کاهش شتاب تورم و کاهش بازدهی بسیاری از بازارهای سرمایه‌پذیر بار دیگر این سؤال مطرح شده است که در شرایط تحریم، نقش واسطه‌گران و دلالی در اقتصاد ایران چیست؟

بازار | اقتصاد آنلاین | 1 ماه پیش |8/18/2019 6:34:25 AM 394 بازدید

نقطه پایان دلالی غیرمولد

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، در جهان زمینه ساز رونق اقتصادی و گردش پول است، اما در ایران تومور بدخیم و زالوی اقتصاد خوانده می‌شود. در جامعه ایرانی نه تنها از وجاهت و اعتبار اجتماعی نزد عموم مردم برخوردار نیست، بلکه اغلب اوقات با روایت‌های سخیف از آن یاد می‌شود. از حرفه‌ای سخن می‌گوییم که جذابیتش را مرهون رقم سودآورش در مدت زمان کوتاه است و این ویژگی ارتباطی با وضعیت فعلی اقتصاد و نابسامانی‌های متغیرهای اقتصادی ندارد. رد ریشه‌هایش را که بگیری به رفتار بازرگانان در گذشته می‌رسد. آنچه تاکنون گفتیم شرح موجزی بود از مفهوم گسترده دلالی و واسطه گری در فضای حاکم بر اقتصاد کشور. ممکن است دلال‌ها یا آنچنان که این افراد دوست دارند خوانده شوند: واسطه‌ها‌، چندان خوشنام نباشند و با شنیدن نامشان تصویری منفی در ذهن شنونده ایجاد شود اما باید بدانیم که برخلاف تصور غالب فعالیت این افراد نه تنها دارای کارکرد و اثر منفی در جامعه و بویژه در اقتصاد یک کشور نیستند که بر عکس تسهیلگر و حلقه واسط اقتصادی معنا می‌شوند. آنها نه چیزی تولید می‌کنند و نه مصرف. بلکه تنها یک میانجی و واسط میان فروشنده و خریدار هستند و زمینه برقراری ارتباط میان این دو را فراهم می‌کنند و از این‌رو فعالیت و شغل آنها در حوزه خدمات دسته‌بندی می‌شود.

قانون درباره او چه می‌گوید؟

قانون تجارت در باب ششم، ماده 335 دلال و واسطه گر را اینگونه تعریف می‌کند: «دلال کسی است که در مقابل اجرت، واسطه انجام معاملات می‌شود یا برای کسی که می‌خواهد معامله‌ای انجام دهد، طرف معامله پیدا می‌کند. اصولاً قرارداد دلالی تابع مقررات راجع به وکالت تلقی شده است، یعنی آن دسته از احکام و آثاری که در قانون تجارت آمده تابع قانون تجارت و در مواردی که ساکت است احکام وکالت بر آن اعمال می‌شود.» دلالی با توجه به این تعریف بخش عظیمی‌ از مشاغل را در برمی‌گیرد که بسیار در جامعه مفید و مؤثر است.

چه شغلی دارد؟

در کمتر صنف و حرفه‌ای می‌توان نام دلال و واسطه‌ را نشنید. بویژه رسانه‌ها و مطبوعات که هر ازگاهی جزئیاتی از رد پای یک دلال و واسطه را افشا می‌کنند. دلالی در فوتبال، دلالی در ارتباط میان کشورها، دلالی فروش کلیه، دلالی در نقش دادن به هنرپیشه‌ها و بازیگران فیلم‌های سینمایی و سریال‌های تلویزیونی، دلالی خرید وام بانکی، دلالی ارز و سکه، دلالی در خرید و فروش فیش حج و حتی دلالی برای بستری شدن هرچه سریع‌تر یک بیمار در فلان بیمارستان همگی مصادیقی از فعالیت دلالان است که بیشتر از طریق رسانه‌ها به‌گوشمان می‌رسد و جالب اینکه در هیچ یک از این بخش‌ها از دلالی به نیکی یاد نمی‌شود. جایی که تو گویی، ساحت اخلاق در علم اقتصاد به چالش کشیده می‌شود. با این حال لازم است با وجه دیگری از فعالیت این گروه آشنا شویم که شمایلی رسمی و ساختارمند دارد. شاید تا به حال نمی‌دانستید که کارگزاران بورس اوراق بهادار، شرکت‌های سرمایه گذاری، صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های بیمه، شرکت‌های تأمین مالی، شرکت‌های سرمایه‌گذاری بازار پول از عمده‌ترین واسطه‌های مالی غیر سپرده پذیر هستند و بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی را هم می‌توان در زمره واسطه‌های مالی سپرده پذیر قرار داد.

سه حوزه دلال پسند سال‌های اخیر

با مروری بر اتفاقات چند سال اخیر اقتصاد کشور درمی‌یابیم دلالی با سه حوزه ارز، خودرو و مسکن بیشتر نقل محافل شده است. شاید بتوان گفت نبود نیاز به تخصص برای فعالیت، عمومی بودن آنها و نیز قابلیت معامله نسبتاً آسان این حوزه‌ها نسبت به دیگر کالاها عمده دلایلی است که واسطه گری این سه حوزه را پر رونق کرده است. آنچه تاکنون بیان شد روایتی از تجربه‌های زیسته و خوانده‌ها و شنیده‌های بازنمایی شده توسط رسانه هاست اما قانون درباره فعالان این حوزه چه می‌گوید!

ماده‌ 7 قانون تجارت راجع به دلالان، سه نوع دلالی را پیش‌بینی کرده است:

1- معاملات ملکی 2- معاملات تجاری 3- خواربار و سایر امور شهری.

این سه حرفه در حوزه فعالیت واسطه گران در قانون تجارت پیش‌بینی شده است اما هم‌اکنون رد پای واسطه گران و دلالان را اگر نگوییم در تمام مشاغل به جد در اغلب آنها می‌توان یافت. با این حال نص صریح قانون می‌گوید «شخص می‌تواند در رشته‌های مختلف دلالی کند اما باید برای هر یک از آنها، پروانه جداگانه اخذ کند. دلال علاوه بر دلالی شخصاً می‌تواند تجارت کند و می‌تواند در معامله‌ای که به‌عنوان دلال انجام می‌دهد، خود نیز سهیم یا منتفع باشد.» یک نوع دیگر دلالی نیز طبق قانون بورس پیش‌بینی شده است که در این صورت، دلال کارگزار نامیده می‌شود و تشریفات دلالی و اخذ پروانه برای آن تابع قانون بورس است.

تمایز واسطه گری و سوداگری

پیشتر به عدم مقبولیت این حرفه از منظر اجتماعی و تمرکز بر سویه اخلالگر آن از منظر متغیرهای اقتصادی گفتیم اما نکته‌ای که در تبیین این موضوع حائز اهمیت است تمیز میان واسطه گری و سوداگری است. موضوعی که عموم مردم از آن بی‌اطلاع هستند. اما کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی با تفکیک این دو موضوع بر کارکرد مثبت دلالی و جایگاه تعریف شده آن در فرآیندهای اقتصادی متمرکز هستند.

ارزش آفرینی مفهومی است که به کمک آن می‌توان دلالی را از واسطه گری متمایز کرد. سوداگران عموماً در پی منافع فردی هستند در حالی که واسطه  و دلال بخشی از حلقه تولید تا توزیع را تکامل می‌بخشد و فرآیند اقتصاد را تسهیل می‌کند.

در علم بازاریابی، واسطه گری یکی از چهار رکن اصلی است. واسطه گری نیاز بازار است. اما دلالی را شاید بتوان حالت حادی از واسطه‌گری تعریف کرد. جایی که افرادی، فراتر از نیاز شبکه توزیع در بازار، می‌خواهند فاصله‌ای بین دو حلقه توزیع ایجاد و از آن فاصله کسب سود کنند. بدین ترتیب نفع شخصی از نفع اقتصادی پیشی می‌گیرد. با این تفاسیر، دلالان را می‌توان در دو گروه متفاوت قرار داد. نخست آنهایی که فعالان حرفه‌ای این حوزه هستند و متأثر از نوسانات بازار کسب سود می‌کنند. گروه دوم شهروندان و مردم عادی هستند که به‌دنبال بروز شوک‌های قیمتی مانند نرخ ارز و طلا و با هدف حفظ سرمایه‌های خود و کسب سود از فضای اقتصادی به وجود آمده وارد فضای دلالی می‌شوند.

در این گزارش صاحبنظران کارکردهای دلالی مولد و غیر مولد را برشمرده و از نقطه آغاز دلالی مولد در قالب کارکردهای مفید سوداگران سخن می‌گویند.

برچسب ها:

بازگشت به لیست اخبار اقتصادی

نظرات کاربران

اگر عضو سایت هستید وارد شوید و در غیر اینصورت نام و ایمیل خود را وارد کنید


تحلیل های اقتصادی سرمایه دار

سایر با سرمایه خود چه کار کنیم
با تجربه‌ی خود و دیگران نگذارید دنیای بی‌رحم و سرد، سود سرمایه‌گذاری شما را کم کند.
سایر آینده تورم و قیمت دلار
موضوع تورم بدون شک در حال حاضر مهم ترین دغدغه آحاد مختلف در جامعه به شمار می رود و حدس و گمان ها در خصوص پیش بینی میزان تورم در نیمه دوم سال 97 و سال 98 به موضوع داغ گفت و گوهای کارشناسان و حتی مردم عادی تبدیل شده است.
پیش بینی قیمت دلار در چندماه آینده
قیمت دلار تا کجا ادامه خواهد داشت؟عوامل موثر در کاهش یا افزایش قیمت ها چیست؟
سایر آیا بازار ثانویه زمینه ­ی بازگشت تعادل به اقتصاد را فراهم می آورد؟
سیاست اخیر دولت در خصوص ایجاد بازار ثانویه و تعمیق آن توانست در طی هفته های ­ی گذشته ثبات نسبی برای بازار ارز فراهم آورد اما تداوم آن نیازمند اهتمام و پافشاری مجریان بر مواضع خود در اجرای هرچه دقیق آن می ­باشد.
سایر امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی
اینفوگرافیک امن‌ترین مکان‌ها برای در امان ماندن از بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله
پیش بینی قیمت طلا و ارز
پیش بینی بزرگان بازار از قیمت های طلا و سکه و ارز در ایران
روش سرمایه گذاری ارزشی چیست؟
یک نوع سرمایه گذاری است که در آن ارزش جنس یا سهم، ملاک خرید می باشد. روشهای مختلفی برای سرمایه گذاری وجود دارد که روش سرمایه گذاری بر اساس ارزش، از مهمترین روشها محسوب می شود.
بازار دلار علت اصلی گرانی سال 97 در ایران
علت گرانی روزهای اخیر چیست؟ دلیل تکرار گرانی ها در بازار چیست؟ قیمتها چرا هر چند سال جهش پیدا می کنند؟
سایر کالاهای سرمایه ای ، کالاهای واسطه ای و کالاهای مصرفی
در این مقاله به تعریف کالاهای واسطه ای ، کالاهای مصرفی و کالاهای سرمایه ای و اهمیت شناخت انواع کالاهای سرمایه ای در زندگی اقتصادی فردی می پردازیم. کالای سرمایه ای چیست؟ کالاهای مصرفی و واسطه ای کدامند؟
سایر سواد مالی؛ حلقه مفقوده اقتصاد خانواده ایرانی
شنیدن این جمله که "سفره های مردم هر روز کوچکتر می شوند" دیگر برایمان عادت شده گرچه علاج مشکلاتی از این قبیل، برنامه ریزی و تدبیر مسئولان کشور را می طلبد اما آیا تک تک افراد جامعه در بوجود آمدن یا حل این مشکل برای خودشان نقشی بازی نمی کنند؟ سواد مالی چیست؟ در این مقاله سواد مالی آموزش داده می شود.
اقتصاد بین الملل مردم آمریکا با برجام موافقند یا مخالف؟ +اینفوگرافی
ترامپ پس از کش و قوس های فراوان از برجام خارج شد. در این مقاله به بررسی درصد موافقین و مخالفین برجام بین مردم آمریکا پرداخته شده است.
بازار دلار دلار ، طلا و حل مشکل اقتصادی ؛چالشی بزرگ
چرا اقتصاددانان نمی توانند مشکلات اقتصادی را حل کنند ؟ سوالی که جواب آن پر از چالشهای گوناگون است و شاید هم اصلا نمیتوان جوابی برای آن بدست آورد .
بازار دلار پیش بینی دلار در پایان برجام
با توجه به خروج آمریکا از برجام و اینکه تا 90 روز آینده تحریمهای هسته ای باز میگردد . شاید پیش بینی نرخ دلار چندان هم سخت نباشد .
سایر برجام تمام
درحالی که انتظار میرفت در کنفرانس خبری دیشب ترامپ پس از اعلام مواضع خود تا شنبه صبر کند و سپس یه صورت رسمی از برجام خارج شود اما او دیشب این کار را یکسره کرد و رسما باعث خروج آمریکا از برجام شد و تمامی تحریمهای قبلی علیه ایران را بازگرداند .
بازار دلار دلار پس از برجام
درآستانه کنفرانس خبری ترامپ بد نیست به آینده دلار پس از برجام بپردازیم .

پربازدیدترین اخبار اقتصادی

ناکارآمدی پدافند پرهزینه عربستان در مقابله با حمله پهپادی
وزیر صمت: با شرکت‌های بین‌المللی متعهد همکاری وزیر صمت: با شرکت‌های بین‌المللی متعهد همکاری می‌کنیم
حقیقی که با حمله به قلب نفت عربستان آشکار شد حقیقی که با حمله به قلب نفت عربستان آشکار شد
تورم در انگلیس به پایین‌ترین حد در سه سال گذش تورم در انگلیس به پایین‌ترین حد در سه سال گذشته رسید
سایپا در آفریقای جنوبی
گالری به یاد قدیما گالری به یاد قدیما
ظهور قریب‌الوقوع یک ابرطبقه/ توزیع بی سابقه رانت در سال گذشته از ناآگاهی بود
روزگار افول انبوه‌سازان مسکن روزگار افول انبوه‌سازان مسکن
روایت رسانه های داخلی از سفر هیات سیاسی طالبا روایت رسانه های داخلی از سفر هیات سیاسی طالبان به تهران
آغاز پرداخت سود سهام عدالت سال97 از آبان ماه
نشست شورای کار ترکیه و ایران در آنکارا آغاز شد
فرصت‌سازی کسب و کار در فولاد مبارکه اصفهان فرصت‌سازی کسب و کار در فولاد مبارکه اصفهان
واکنش وزارت کشاورزی به خبر "فساد ۱۰۰۰ میلیارد واکنش وزارت کشاورزی به خبر "فساد ۱۰۰۰ میلیارد تومانی"
همتی: پوتین پیشنهاد مبادله با اوراسیا از طریق سامانه مبادلات بانکی را پذیرفت
بورس می تواند پاسخگوی نقدینگی های سرگردان در بورس می تواند پاسخگوی نقدینگی های سرگردان در جامعه باشند

جدیدترین اخبار اقتصادی روز

تولید پکیج‌های نوین تصفیه فاضلاب در کشور
شاخص بورس تهران در کانال ۳۰۰ هزار واحدی دوام نیاورد
تنبلی چشم؛ رایج‌ترین دلیل نارسایی بینایی در کودکان
اختصاص ۲۰۰هزار میلیارد تسهیلات بانکی به توسعه
طرح‌های استعدادیابی، راهبرد مطمئن برای تقویت ورزش اصفهان
مهمترین عناوین خبری ایرنا از شامگاه پنجشنبه تا صبح جمعه
ذخیره ارزی چین از مرز ۳ هزار و ۱۰۰ میلیارد دلار گذشت
«فیلتر دوده» داخلی سازی شود
میلیاردرهای دنیا چقدر ثروتمندتر شده‌اند؟
قطع کوله‌بری موجب افزایش بیکاری در شهرستان‌ها قطع کوله‌بری موجب افزایش بیکاری در شهرستان‌های مرزی کرمانشاه شده است
پیگیر بازنگری در قانون کار هستیم / انحراف ۱۲درصدی در تسهیلات اشتغالزایی
امسال ۱۰۰ هزار میلیارد تومان برای توسعه کشور امسال ۱۰۰ هزار میلیارد تومان برای توسعه کشور در نظر گرفته شده است
صادرات اولویت تولید محصولات کشاورزی گلستان اس صادرات اولویت تولید محصولات کشاورزی گلستان است
کارشناس بانکی: سوئیفت ایرانی - روسی مطمئن تری کارشناس بانکی: سوئیفت ایرانی - روسی مطمئن ترین راه برای انجام تبادلات بانکی است
بورس می تواند پاسخگوی نقدینگی های سرگردان در بورس می تواند پاسخگوی نقدینگی های سرگردان در جامعه باشند